Kısa Cevap: HPV testi, rahim ağzından alınan hücre örneğinde yüksek riskli HPV türlerinin DNA'sını arayan bir tarama testidir. Jinekolojik muayene sırasında spekulum ile rahim ağzından örnek alınarak yapılır, genellikle ağrısızdır ve sonuçlar genellikle 5-10 iş günü içinde çıkar. Özellikle 30 yaş üstü kadınlara ve anormal Pap smear sonucu olanlara önerilir.
HPV yani İnsan Papilloma Virüsü, cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. Dünya genelinde aktif cinsel hayatı olan bireylerin %80’ine yakını yaşamlarının bir döneminde HPV ile enfekte olur. Her HPV türü zararlı değildir; ancak bazı türleri rahim ağzı kanseri ve genital siğil gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Neyse ki, bu tür enfeksiyonları erken evrede tespit etmek ve müdahale etmek mümkündür. İşte burada devreye HPV testi girer.
HPV Testi Nedir?
HPV testi, kadınlarda rahim ağzındaki hücrelerde yüksek riskli HPV türlerinin varlığını saptamak amacıyla yapılan bir tarama testidir. Özellikle rahim ağzı kanseri riskini değerlendirmek için HPV testi kullanılır. Pap smear testiyle benzer şekilde alınan hücre örnekleri, bu kez doğrudan HPV virüsünün DNA’sı açısından incelenir.
HPV testi, virüsün neden olduğu hücresel değişiklikleri tespit etmekten ziyade, virüsün kendisini tanımlama yeteneğine sahiptir. Bu da onu, özellikle 30 yaş üstü kadınlar için vazgeçilmez bir erken tanı aracı haline getirir. Pap smear testi daha çok hücresel değişiklikleri ararken, HPV testi doğrudan virüsü hedef alır.
HPV Testi Nasıl Yapılır?
HPV testi, son derece basit ve hızlı bir işlemdir. Kadınlarda rahim ağzından (serviks) örnek alınarak yapılır. Bu test genellikle jinekolojik muayene sırasında gerçekleştirilir ve genellikle ağrısızdır.
1. Kadın hasta, jinekolojik muayene masasına yatırılır. Genellikle sırt üstü uzanır, dizler bükülür ve bacaklar desteklere yerleştirilir.
2. Doktor, vajinayı nazikçe açmak için "spekulum" adı verilen steril bir aleti kullanır. Bu alet sayesinde rahim ağzı görünür hale gelir.
3. Serviksten (rahim ağzı) özel bir fırça veya spatula yardımıyla hücre örneği alınır. Bu işlem genellikle ağrısızdır, ancak hafif bir baskı hissedilebilir.
4. Alınan örnek, HPV DNA testi yapılması için laboratuvara gönderilir. Bu testte, yüksek riskli HPV türlerine dair virüs DNA’sı araştırılır.
5. Sonuçlar genellikle 5 ila 10 gün içinde çıkar. Test sonucunda HPV pozitifse, doktor sonraki adımları belirler; örneğin, kolposkopi veya biyopsi gibi ileri testler yapılabilir.
HPV Testi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Testin doğruluğu açısından, HPV testi yaptırmadan önce şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Testten 48 saat önce cinsel ilişkiye girilmemelidir.
- Vajinal duş, krem veya ilaç kullanılmamalıdır.
- Regl döneminde test yaptırılmamalıdır.
Kimler HPV Testi Yaptırmalıdır?
HPV testi, özellikle rahim ağzı kanserine yol açabilecek yüksek riskli HPV türlerinin erken tespiti için geliştirilmiştir. Bu nedenle test, her kadına değil, belirli yaş ve risk gruplarına yönelik olarak uygulanır.
HPV testi, özellikle 30 yaşından büyük kadınlar için önerilen bir tarama testidir. Çünkü bu yaş grubunda HPV enfeksiyonunun kronikleşme riski daha yüksektir. Bu yaşta yapılan testlerle uzun vadeli kanser riski daha sağlıklı değerlendirilebilir.
Pap smear testinde anormal hücresel değişiklik saptanan kadınlarda, bu durumun HPV kaynaklı olup olmadığını anlamak için HPV testi yapılması önerilir. Özellikle ASC-US (atipik skuamöz hücreler) gibi belirsiz sonuçlar durumunda HPV testi tanıyı netleştirebilir.
Aile geçmişinde rahim ağzı kanseri olanlar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar (örneğin HIV pozitif bireyler) ya da uzun süreli cinsel partner geçmişi bulunan kadınlar, HPV açısından daha yüksek risk taşırlar. Bu grup kadınlarda HPV testi çok daha erken yaşta önerilebilir.
HPV aşısı, virüsün bazı tiplerine karşı koruma sağlar. Aşı olmamış bireylerde bu tiplerle enfekte olma riski daha yüksek olduğundan, düzenli HPV taraması önerilir.
Genellikle 30 yaş altı kadınlarda HPV testi yerine pap smear testi tercih edilse de, yüksek riskli bireylerde veya anormal smear sonucunda, HPV testi bu yaş grubunda da kullanılabilir.
HPV Testi Sonucu Ne Zaman Belli Olur?
İstanbul HPV testi, modern laboratuvar teknikleri sayesinde hızlı bir şekilde sonuçlanabilen bir tarama testidir. Genel olarak HPV testinin sonuçları 5 ila 10 iş günü içinde çıkabilir.
Sonuç süresi kullanılan laboratuvar yöntemine, HPV genotiplendirmesi yapılıp yapılmamasına ve örneğin değerlendirme sürecine göre değişebilir.

HPV Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur?
HPV testi pozitif çıktığında, bu durum kişinin vücudunda yüksek riskli HPV türlerinden birinin bulunduğu anlamına gelir. Ancak bu sonuç, kişinin kanser olduğu ya da olacağı anlamına gelmez. HPV pozitifliği oldukça yaygındır ve çoğu durumda bağışıklık sistemi virüsü kendiliğinden yok edebilir.
Pozitif HPV sonucu, rahim ağzınızda yüksek riskli HPV tiplerinden biri (örneğin tip 16 veya tip 18) bulunduğunu gösterir. Ancak bu sadece bir uyarı işaretidir; ileri tetkiklerle durumun ciddiyeti değerlendirilir.
Eğer daha önce Pap smear testi yapılmadıysa, HPV pozitif çıkan kişilere smear testi önerilir. Bu testte rahim ağzındaki hücresel değişiklikler araştırılır.
HPV tipi çok önemlidir. Yüksek riskli HPV tipi pozitifliğinde;
- Smear sonucu normal olsa bile kolposkopi (rahim ağzının mikroskopik incelemesi) önerilir.
- Smear sonucu normal değil ise zaten kolposkopi önerilmektedir.
Yüksek riskli dışındakiler pozitif ise smear sonucu normal veya anormal olsa da kolposkopi önerilmektedir.
Kolposkopide şüpheli alanlar saptanırsa, bu bölgelerden biyopsi alınabilir. Bu işlem, rahim ağzı kanseri öncesi lezyonların (CIN1, CIN2, CIN3) tespit edilmesini sağlar.

Kolposkopi Endikasyonları
1. Anormal Pap Smear Sonuçları
- ASC-US (atipik skuamöz hücreler – önemi belirsiz) 2 yıl üst üste pozitiflik durumunda
- LSIL (düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon)
- HSIL (yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon)
- ASC-H (HSIL dışlanamaz)
- AGC (atipik glandüler hücreler)
2. Yüksek Riskli HPV Pozitifliği
- Özellikle HPV tip 16 ve/veya 18, 45 saptanması durumunda
3. Servikste Görüntüde Anormallikler
- Muayenede servikste erozyon, ülser, kitle ya da kanamalı alan izlenmesi
4. Postkoital Kanama (Cinsel ilişki sonrası kanama)
5. Jinekolojik muayenede servikal lezyon şüphesi
HPV Tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.