Menopoz ve Erken Menopoz Tedavisinde Yenilikler

Süre: 32:40

Menopoz, kadınların yaşamında doğal bir dönem olsa da hakkında hâlâ pek çok yanlış bilgi, önyargı ve şehir efsanesi bulunuyor. Peki menopoz gerçekten yalnızca adetlerin sona ermesi mi? Menopozu tüm yönleriyle ele alıyoruz. Kadınların merak ettiği ve sıkça sorduğu sorulara bilimsel bilgiler ışığında yanıt arıyoruz.
Hocam hoş geldiniz.

Banu Oyanlı, ekrandaya TYT ekranlarına Brezilyalılardan ayağınızın tozuyla geldiniz. Evet.

Ay ne güzel yani. O kongrelerde oluyorsunuz siz ama aslında ülkemizi de temsil ediyorsunuz. Çok kıymetli şeyler. Hiç nedense hekimlerimizin o kongreleri falan konuşulmaz. Sporcuların konuşulur, sanatçıların konuşulur ama aslında o Türk hekimlerinin orada olması, sesimizi de duyurması, yeni bilgilerden haberdar olması çok kıymetlidir.

Evet, çok güzel. Gerçekten ben de özellikle ilgi alanımız olan konularda kongreleri kaçırmamaya çalışıyorum. Çünkü akademik anlamda bilgi alışverişi çok kıymetli bizim için. Hem bizim bilgilerimizi aktarmamız hem yeni bilgileri öğrenmemiz, uluslararası olmasıyla daha verimli oluyor. Çok kıymetli.

Günü yakalıyorsunuz, gündemi yakalıyorsunuz, yeni gelişmeleri yakalıyorsunuz. Bunlar çok kıymetli şeyler.

Nasılsınız hocam? Biz kadınlarla derdiniz bitmez. Her dakika kapınızı aşındırırız. Sorularımız bitmez. Bu menopoz olayı aslında gençler bizi anlamaz ama belli yaşın üstündeki hanımların genelinin derdi bu.

Evet.

Aslında galiba dert biraz da konuyu yanlış biliyor olmamız, eksik biliyor olmamız, şehir efsanelerine inanıyor olmamız değil mi?

Evet. Maalesef ki medyada da olsun, etrafta da çok bilgi kirliliği var bu konuyla ilgili. Aslında bu seneler önceki bir çalışmaya dayanıyor. 2002 yılında bir çalışma çıktı. WHI çalışması ve çok güzel, aslında çok kaliteli bir çalışmaydı. Ben size onun tarihçesini anlatayım.

Şimdi bu çalışma çıktığında birden gazeteye ilan verildi: Hormon tedavileri meme kanseri yapar, kalp krizine neden olur, demansa neden olur. Ve tabii ki biz hekimler, insanlar korktular. Aman hormon kullanmayalım, bak meme kanserine neden oluyormuş derken tabii ki yıllar içerisinde yapılan çalışmalar, aslında bu çalışma da bunu demiyordu. Şimdi detayına girmeyeyim ama sonra bunun analizleri yapıldı ve görüldü ki gerçekten çok farklı. Bunu konuşuruz ilerleyen zamanlarda ama birisi dedi ya meme kanseri yapar, kalp krizine neden olur diye. Artık korktuk ve yıllarca hormon reçete etmedik. Menopoz hep geride kaldı. Kadınlar tedavisiz kaldı ve menopozun neden olduğu şikâyetler tedavi edilemedi.

Kadınlar çekti, çektirildi. Yani bir kadın olarak da söylüyorum, bir hekim olarak da söylüyorum. Ve artık günümüzde menopozu konuşuyoruz. Dün Dünya Menopoz Günü'ydü. 18 Ekim. Düşünün, artık bir gün var yani. Gerçi yıllardır var bu ama artık gündemde konuşuyoruz bunu. Ne kadar güzel. Kadınlar utanmadan, çekinmeden menopozu konuşuyor artık. Biz de şimdi menopozu konuşacağız.

Hanımlar, beyler, Profesör Doktor Çiğdem Yayla konuğum.

Gerçekten biliyorsunuz, ben işin ehillerini istiyorum konuk olarak. Kimse buna kızmasın, üzülmesin, gönül koymasın ama işin ehliyse, güveniyorsam sizin de karşınıza çıkartıyorum. Bunu da görev kabul ediyorum. Hocam, sağ olun beni kırmadınız. Buradasınız.

Şimdi bu menopozun bir yaşı var gibi gözükse de bu işin biraz erkeni de var değil mi hocam? Ben az konuşayım. Çok soru var. Onları size sorayım ama siz önce bu kısmını da bir anlatın.

Tabii. Öncelikle menopoz ne demek? Bununla başlayalım. Aslında menopoz bir nokta. Kadının son gördüğü adettir. Kadın adetini son görür. Bir sene geçer. Hiç adet olmaz. Geriye dönüp baktığımızda artık bir daha adet olmasını beklemeyiz kadının ve sen menopoza girdin deriz. Bu menopozdur.

Bundan önceki dönem var. Perimenopoz dönemi dediğimiz dönem. Kadının şikâyetleri başlar. Özellikle adet düzensizlikleri başlar ve bununla birlikte kadın, "Ben bu değilim. Bana bir şey oluyor." der. Ateş basmaları başlayabilir. Terlemeler, eklem ağrıları, tahammülsüzlük, birçok şikâyet olabilir. Ancak kadın bunu perimenopozal dönemle ilişkilendirmiyor.

Yani yaşım ilerledi, 40 yaşıma geldim. Artık yaş nedeniyle oluyor diyor. Hâlbuki bilmiyor ki bu dönemde tedavi alabilir, düzelebilir. Bu dönem perimenopozal dönem. Bir de premenopoz var. Şimdi bu çok karıştırılır.

Evet. Peri aslında adetlerimizin düzensizleşmeye başladığı, hormonal değişimlerin başladığı dönemdir. Yumurtalıklarımız artık fonksiyonunu iyice azaltmaya başlıyor.

Bundan önceki dönem premenopoz. Her şey yolunda. Hormonlarımız aktif çalışıyor. Doğurganlığımız yerinde. Bu, her şeyin normal olduğu dönem. Premenopozal dönem oluyor.

Bunlar karıştırılıyor.

İlk defa bu kadar detaylı mesela. O yüzden ekranda da dinlediğimde bir hekimi ya da konuşan birini bu konuya hâkim olduğunu şöyle anlıyorum: Pre ile peri menopozu karıştırmaması gerekiyor gerçekten. Bu çok önemli bir şey.

Menopoza girdiğimizde menopoz çok basitleştiriliyor. Deniyor ki adetler bitti, menopoz. Menopoz sadece adetin bitmesi değil. Adetin bitmesiyle ne oluyor? Vücudumuzda, yumurtalıklarımızda hormonlar fonksiyonunu yitiriyor. Artık hormonlar iyice azalıyor. Hatta yok olma derecesine kadar geliyor. Östrojen, progesteron, bazen testosteron hormonları. Bunlar ne yapıyor vücudumuzda? Azalınca ateş basmaları, terlemeler gibi yakınmalar oluyor.

Ama bu kadar basit değil. Menopoz ateş basması yapıyor. Ateş basmam yok, ben gayet iyiyim. Hayır, bu böyle değil.

Aslında ben hep hastalarıma şunu anlatıyorum: Bu buzdağının görünen kısmı ateş basmaları, görünmeyen kısmı suyun altında kalan kısım. Bunlar nedir?

Mesela ateş basması, terlemesi var. Kadın geceleri uyanıyor. Uyanan kadın ne oluyor? Uyuyamıyor. Ertesi gün işine konsantre olamıyor. Tahammülsüzlükler başlıyor. Stres, anksiyete başlıyor. Cinsel isteği olmuyor kadının. En basiti, uyuyamayan bir kadın düşünün. Hali yok, mecali yok zaten. İşe gidecek o uykusuz vaziyette.

Doğru söylüyorsun. Uykusuzluk her şeyi etkiliyor. Bunu da menopozla alakalı diyorsunuz.

Etkiliyor. Tabii beyni etkiliyor. Sonra ne oluyor? Beyin sisi, unutkanlık, odaklanamama...

Has videonuz var, izledin mi?

Ben tabii sıkı takipteyim. Şimdi izleteyim mi? Bir sizin videonuzu seçtim ben. İzleteyim yönetmenim. İzletebilir miyim?

Sadece yumurtalıklarda mı yaşanıyor?

Aslında artık dünyada menopozla ilgili çok daha büyük bir şey konuşuluyor. Menopoz ve beyin. 30 Temmuz 2026'da, yani daha çok yakın bir zamanda Dünya Sağlık Örgütünün Menopause on the Brain webinarını izledim. Özellikle brain fog, yani beyin sisi üzerinde duruldu bu webinarda.

Anahtarınızı nereye koyduğunuzu unutmak. Bir odaya girip "Ben buraya neden geldim?" demek. Konuşurken kelimeyi hatırlayamamak. Buzdolabını açtınız, "Ben ne alacaktım?" diye düşünmek. Acaba Alzheimer mı oluyorum, demans mı oluyorum diye birden korkuya kapılmak.

Brain fog yani beyin sisi demans değildir. Ama menopoz geçişinde beynin de hormonal değişimlerden etkilendiğini artık çok daha ciddi araştırıyoruz.

Hatta nörobilimci Doktor Lisa Mosconi, Wellcome bünyesinde 50 milyon dolarlık CARE projesini yönetiyor. Çok iddialı: Kadınlarda Alzheimer yaşam boyu riskini yarıya indirebilecek kişiselleştirilmiş korunma yöntemlerini geliştirmek. Üstelik Amerika'da menopoz geçişini yıllarca takip edecek longitudinal menopoz projesiyle başlanıyor. Yani bugün bildiklerimiz muhtemelen bir başlangıç.

Evet.

İyi yapmış. Çünkü hepimizin bu derdi hocam. O yüzden bunu seçtim. O beyin sisi, insan şey diyor. Covid'den sonra hepimiz mi böyle olduk diyoruz.

Evet.

Onu diyoruz. Bir de iş gücü gerçekten. Kadınlarımızı düşünelim. Bir kadın olarak da söylüyorum. Tam mesela bir şirket yöneticisi çalışıyor ve aktif çağında, en güzel, en yüksek performans yapabileceği bir dönemde ne oluyor? Beyin sisiyle karşılaşıyor. Unutkanlık başlıyor. Hatırlayamıyor, plan proje yapamıyor. Bu aslında geçici bir dönem. Biraz beklesek, biraz da tedaviyle bunun geçeceğini biliyor olmamız gerekiyor. Ama kadın şunu düşünüyor: "Ben Alzheimer mı oluyorum? Demans mı oluyorum? Ne oluyor bana?" diyor. Bunu her kadın yaşamıyor ama yaşayan kadınlar çok iyi bilirler.

Gerçekten çok kötü bir dönem. Ancak bu dönemi biz işkenceyle geçirmek zorunda değiliz. Bunun tedavisi mümkün.

Hormon tedavileri ancak şöyle... Şimdi Alzheimer, demans derken kalp hastalıklarından korusun diye, Alzheimer, demansı önlesin diye biz aslında kılavuzlarda hormon tedavilerini önermiyoruz. Ancak uyku uyuyamayan, ateş basması, terlemesi olan bir kadın bu sebeple gündüz adapte olamıyorsa, odaklanamıyorsa, biz ateş basması, terlemelerini, uyku düzenini sağlarsak, ateş basmasını düzeltirsek kadın düzeliyor ve ondan sonra beyin sisi geçiyor. Ama beyin sisi ya da brain fog dediğimiz şeyin asıl sebebi bu olmayabilir. O yüzden yanlış anlaşılsın istemiyorum. Bu çok farklı bir şey.

Şimdi normalde menopoz, biraz önce bahsettiğimiz gibi ateş basması, uykular bunlar ama sadece bu değil menopoz. Beyin sisi sadece bu değil. Kemik, en önemlisi kemik. Kemik erimesi. Biliyoruz ki annelerimizden, anneannelerimizden de biliyoruzdur. Kemiği kırılan kadınların neredeyse yüzde 25'i ölüyor. Geri kalan yüzde 50'si aslında hayatlarını kötü yaşıyorlar. Bağımsız yaşayamıyorlar. Bu çok önemli bir durum.

Bu yüzden ve şu da kanıtlanmış bir şey. Hani size biraz önce bir çalışmadan bahsettim. WHI çalışması. Kemik erimesini önlüyor menopoz hormon tedavileri. Bu açıdan kadınları analiz edip gerçekten kemik erimesi riski olanlara hormon tedavisi başlamayı bu yüzden kuvvetle öneriyoruz.

Çoğunda da var.

Evet. Ve benim kendi açımdan da en çok korktuğum, minyon kadınlarda, zayıf kadınlarda daha fazla kemik erimesi görülüyor. Mesela bundan çok korkuyorum. Benim anneciğimde gördüğümüz bir şey. Etrafımızda çok var.

Minyon dediğiniz çok doğru tanımlama. Ufak tefek bir kadındır ve kemik erimesi, zamanında hiç önlem alınmaması... Belli kültürün üstünde bir kadın, böyle nasıl olsa bir şey olmaz deyip, bize bir şey olmaz deyip idare ediyoruz ya hocam. Galiba hikâye bu. Biz idare etmememiz gerekiyor. Etmek zorunda değiliz.

Ben buna çok üzülüyorum. O yüzden de kendi sosyal medya hesaplarımda sürekli sürekli yenilikleri hastalarım izliyorlar. Kadınlar izliyorlar. Hatta hekimler izliyorlar. Asistanlarımız, uzmanlarımız öğreniyorlar, görüyorlar. Ben de okuyup gerçekten elimden geldiğince veri paylaşmaya çalışıyorum ki duyulsun bu. Yani biz buna katlanmak zorunda değiliz. Kemiklerimiz erimek zorunda değil.

Kalp hastalığı mesela. O çalışmada da gösterildi. Kardiyovasküler hastalıkları önlüyor belirli bir oranda. Çok önemli bir şey bu. Yani hormon kullanan kadınlarda. Ama tabii tekrar dipnot düşüyorum. Kalp hastalıklarından korusun diye, "Hadi ben hormon alayım, beni Alzheimer'dan korusun." diye hormon alayım değil.

Kafamıza göre zaten bu son derece tehlikeli bir şey.

Aynen. Çünkü bir şey ortaya atıldı mı biliyorsunuz ki medya da biraz abartıyor. Sonradan hormon alsın herkes, hormon alsın. Hormon herkese verilecek bir tedavi değildir ama gerekli kadınların kesinlikle alması gerekli olan bir şeydir. Bu yüzden çok önemli.

Evet. Hormon tedavisi.

Peki şimdi çok soru geliyor hocam. Ben böyle kendime göre karışık karışık, beni bırakırsanız ben çok şey anlatayım.

Siz çok şey anlatın. Ben sizi yakalamışken zaten çok şey sormak istiyorum. Hemen okumaya başlayacağım.

Yaşımcığım hemen.

Peki hadi bir tanesini başlıyorum. Sevgi Hanım 50 yaşındaymış. Ankara'dan iyi yayınlar diliyor bize. Menopozla birlikte kilo almak kaçınılmaz mı oluyor?

Menopozla birlikte aslında şöyle bir şey var. Şunu karıştırıyor herkes. "Kilo aldım, göbeğim çıktı." Aslında çok güzel bir soru bu. Çünkü bana hastalarım gelip şöyle diyorlar: "Hocam ben kilo almadım." Böyle diyor. Kilo almadım ama göbeğim arttı. Mesela çok önemli bir şey. Göbek artıyor veya kilo aldım diyor. Böyle hastalarımız da var tabii. İki farklı hasta grubu.

Şimdi normalde bizim yaşlanma sürecimiz var. Aging süreci. Buna bağlı enerjimiz, enerji harcamamız azalıyor. Fiziksel aktivite azalıyor. Kas gücümüz, kas hareketimiz, kütlemiz azalıyor. Bunlar aslında yaşlanmanın getirmiş olduğu bir şey.

Ama gelelim östrojen eksikliğine. Yani yumurtalıklarımız fonksiyonunu kaybettiğinde ne oluyor? Östrojen eksikliği, hormon eksikliği oluyor. Bu ne yapıyor? Bizim menopoz öncesi kalçamız normalde kadınların kalça kısmı daha büyüktür. Göbek kısmı daha küçüktür.

Doğru.

Sonra ne oluyor? Menopoz sonrası tam tersi, göbeklenme başlıyor. Bu östrojen eksikliğiyle olan bir şey. Östrojen eksikliği göbeklenmeyi artırıyor, bel çevresini. Aslında bu sadece estetik bir kaygı değil. Bel çevresiyle birlikte karın içi viseral yağlanma deriz biz. Karın içi organlarımızın çevresi de yağlanmaya başlıyor.

Bunun ne önemi var? Estetik kaygı ayrı. Aslında ben sağlığı konuşmak istiyorum burada.

Tabii.

Bunun şöyle bir önemi var: Göbek yağlanması, viseral yağlanma artınca insülin direnci, tip 2 diyabet yani şeker hastalığı, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik sendrom, kolesterol yükseklikleri gibi durumlara sebebiyet veriyor. O yüzden bel çevresi ölçümü çok önemli kadınlarda.

Yani estetik kaygı değil bu hocam.

Hiç dikkat etmediğimiz bir şey. Bunu yapmak gerekiyor. Bel çevresi demek kardiyovasküler hastalık demek. Kalp hastalıkları demek.

Bunu da yapan östrojen. Tabii katkıda bulunan diyeyim, östrojen eksikliği.

Östrojeni yerine koyduğumuzda beraberinde tabii ki şu çok önemli, şu cepte olması lazım. Aslında bunu konuşmuyoruz ama Brezilya'da kongrede buna çok değindik. Longevity biliyorsunuz, gündemde longevity, sağlıklı yaş alma, sağlıklı yaşlanma.

Bu yüzden ne yapacağız? Cepte olanlar: Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, özellikle haftada iki gün ağırlık ve direnç egzersizleri. Bunun dışında haftada 150 dakika aerobik egzersiz. Kalbimiz için ve kas kemiklerimiz için bunlar çok önemli. Sigara ve alkolden uzak durmak çok önemli. Gerektiğinde kalsiyum, D vitamini almak çok önemli. Ama bunları biz tabii ki ilk tercihimiz gıdalardan almak. Bunlar çok önemli. Bunlar cepte olan şeyler.

Bir de siz sormadan şeyi söyleyeyim. Ben kongrede müzikten bahsettik biliyor musunuz? Müzik.

Müziğin kadının...

Sonuçta müzik ruhun gıdasıdır biliyorsunuz.

Ay, nereye bağlayacak?

Evet. Müzik ruhun gıdası. Sonuçta iyilik halini, kadının ruh hâlini düzelten bir durum. Bunun da öneminden bahsettik menopoz döneminde.

Enteresan.

Hocam peki bazen de küt diye giriliyor. Çok erken menopoz diyorlar ya. Yani çok yoğun bir stresten sonra bir anda öyle bir durumda ne oluyor?

Şimdi erken menopoz şu demek: Kadın normalde dünyada aslında menopoz yaşı 45 ile 55 arasında değişir. Ülkeden ülkeye, etnik kökene göre değişiyor. Türkiye'de ortalama 48-49 yaşta menopoza giriliyor.

Bakın bunlar normal beklediğimiz doğal menopoz yaşı. Yani cerrahi olarak rahmini aldım, yumurtalıklarını aldım beraberinde değil.

Ancak 45 yaşının altında bir kadın adetten kesilirse erken menopoz diyoruz. 40 yaşın altında bir kadın adetten kesilirse ona da biz erken yumurtalık yetmezliği diyoruz. Bakın adı değişiyor, direkt ismi değişiyor. Aslında bu çok geniş bir konu ama özellikle bahsetmek istediğim 45 yaşının altında menopoza giren kadınlarda, eğer son 90 günün...

Kontrendikasyon yoksa, yani hormon tedavisine engel bir durum yoksa hormon tedavisini kuvvetle öneriyoruz. Sebebi şu: 48 yaşından ilerideki kadınlarla farklı muamele yapıyoruz. Sebebi de şudur. Biraz önce dedim ya, kalp hastalıklarından korusun veya demans, Alzheimer'dan korusun diye kadınlara biz sırf bu endikasyonla hormon önermiyoruz diye 45 yaş altını öneriyoruz. Sizi kalp hastalıklarından korusun, sizi kemik erimesinden korusun, cinselliğinizi korusun, beyninizi korusun, kemiklerinizi korusun. Bakın çok önemli.

Önemli. Yüzde yüz öneriyoruz.

Geçen çok güzel sohbet ediyoruz sizinle.

Evet. Harika.

Şimdi geçen medyada önüme bir hekimin konuşması düştü. Birisi bağlanıyor. Seyircilerimiz de izliyor. 30 yaşındaki bir kadın bağlanıyor. "Hocam ben 30 yaşındayım. Ben menopoza girdim." Ki biz buna erken yumurtalık yetmezliği diyoruz. "Ben hormon tedavisi almalı mıyım?"

Hekim meslektaşım cevap veriyor: "Sakın, meme kanseri yapar."

Bakın, benim de kafamda bu böyle hocam. Biliyor musunuz? Ne kadar yanlış.

O an telefonla bağlanmak istedim. Yani bilir kişi olarak.

Çok yanlış. Tüm kılavuzlar dünyada... Ben tüm kılavuzları takip ediyorum ki biliyorsunuz kongrelere gidiyorum.

Çok çok, siz kendinizi çok besliyorsunuz her an.

Yani o kadar üzüldüm ki. Çünkü bu programı izleyip 30 yaşındaki bir kadın menopoza girdiğinde "Aman meme kanseri olurum." diye korkudan kullanmayarak kendine o kadar büyük kötülük yapıyor ki. Bir hoca olarak söylüyorum, kılavuzların hepsi kesinlikle, eğer o kadın meme kanseri değilse, şu an emboli atmadıysa, kalp krizi geçirmediyse ki bunlarda bile verebiliyoruz ama onkoloji vesaire kontrolüyle, o çok detaylı bir konu.

Başka bir şey.

Evet.

Hiçbir şey yoksa bu kadın kullanmalı kesinlikle. Doktor kontrolünde. Allah aşkınıza yani.

Hocam diyor da özellikle, meslektaşlarımla istişare edin. Bu konuyu konuşun ve onların yönlendirmelerine göre hareket edin diyor.

Yani buna da tırnak içine alayım. Hocam soru yağıyor. Üzgünüm. Tatlı sohbetinize bayılıyorum. Hiç kesmek istemiyorum ama şöyle bir soru bakayım.

Son zamanlarda hiçbir neden yokken kaygılı ve tahammülsüz hissediyorum. Bazen de ağlamak istiyorum. Regl takvimim çok değişti. Düzensiz oldu. Menopoza giriyor olabilir miyim? Kocaeli'den yazmış. Derya Hanım daha 42 yaşında.

Perimenopozda olma ihtimali çok yüksek. Ancak şöyle iki uç nokta var. Bunu da söylemek istiyorum. Her bulgu perimenopoz değildir. Onu bir analiz etmek lazım. Ama perimenopoz da olabilir. Bunu da kaçırmamak lazım. Çünkü perimenopozun tedavisi var. Yönlendirebiliriz, yönetebiliriz bu durumu ve menopoza geçişi hafif yapıp bu menopozun getireceği kemik erimesi vesaire onlardan kurtarabiliriz kadını.

Şimdi tahammülsüzlük şöyle: Sadece "Ben tahammülsüzüm." deyip bunu perimenopoz diye tanımlayamayız. Kadının adetini sorgulamak lazım. Adetleriniz nasıl?

Düzensizleşti diyor.

Düzensizleşmesi zaten direkt adetler düzensizleşti. Tahammülsüzlük var. Bu perimenopoz göstergesi, hormonal dengesizlik.

Hocam bazen üç ay olmuyor, sonra normale dönüyor. Mesela ne yorumluyorsunuz böyle bir durumda?

Eğer altta yatan başka bir sebep yoksa... Her zaman biraz önce dediniz ya doktorunuza danışın diye. Önce bir muayene ediyorum. Bakıyorum, altta bir sebebi var mı? Kitlesi, kisti, herhangi bir problem var mı? Yaşı kaç? Polikistik de olabilir. Tam tersi bir durum.

Bunları böyle konuşunca 25 yaşındaki kadın üç ay adet olmuyor, geliyor muayeneye. "Hocam ben menopoza girdim." Bir bakıyorum, polikistik yani şu an yeni adı PCOS. Tam tersi bir durum ama 40 yaşından sonra bunu beklemiyoruz. Kadın kuvvetle perimenopozdadır ve bu kadını hormon tedavisi açısından inceliyorum. Diğer tedaviler açısından kadına uygun, bireyselleştirilmiş bir tedavi planı çıkarıyorum.

Hormon da kullanabilir, kullanmayabilir de. Ona birlikte muayenehanede karar veriyoruz.

Ay pardon, vallahi bir şey söyleyeceğim. İzleyenlerime, yani diyetisyene koştura koştura gidiyorsunuz. Kuaföre koştura koştura gidiyorsunuz. Kadın doğum doktoruna gidip de kendimizle ilgili bir plan yapalım niye demiyorsunuz? Değil mi?

Çok doğru bir şey. Çünkü şikâyetlerimizin olması gerekmiyor. 40 yaşındaki bir kadın diyelim. 40 yaşına geldik. 40 yaşına kadar zaten rutin takiplerimize gitmemiz gerekiyor.

Rutin takip ne kadardı?

Şimdi şöyle, yaşa göre değişiyor. Risk analizine göre değişiyor. 40 yaşındaki bir kadın geldiği zaman risk analizine bakıyoruz. Memesinde kitle yok, bir şey yok. Rutin bir kadın için yıllık mamografi, meme ultrasonu mesela.

Bir dakika hocam, 40'tan önce gelmeyecek mi size hiç? Söyler misiniz lütfen?

Sadece menopoz için değil, bir kadın doğumcu olarak söyleyin.

Lütfen adet olmaya başladığı andan itibaren kesinlikle bir kadın doğumcuya gitmeli ve kadın doğum hekimi zaten ona bir plan çıkaracaktır. Rutin kontrol planı.

Hemen parantez: Evli olmanız vesaireden bahsetmiyor.

Regl hayatına başlamış olmanızdan bahsediyor.

Kesinlikle o. Çünkü o dönemde bizim şimdi konumuz değil ama HPV aşılarımız var, rahim ağzı kanser aşılarımız var. O kadar konu var ki. Ben onlara her şeyi anlatıyorum. İleride yaşayacakları durumları, bir sürü şeyi, adetin ne demek olduğunu, her şeyi anlatıyorum.

Hocam, eski devir anneler gençsin, daha geçsin diyorlar evlenmemiş kızlarına. Hâlbuki mevzu bu değil.

Mevzu başka. O yüzden regl olmaya başlayınca gidip bir kadın doğum uzmanından bilgi almak gerekiyor.

Benim kızım 11 yaşında. Her şeyi biliyor. Adet döngüsünü biliyor. Menopozu zaten çok iyi biliyor. Ben o kadar konuşuyorum yani.

Tabii de kızcağız daha adet görmeden menopozu biliyor benim kızım.

Ama hocam o size özel. Yani siz bu işin artık profesörüsünüz. Daha bu tartışmaya kapalı bir konu ama genel halk için söylüyorum. Evlenmeden hiç doktora gitmiyoruz biz. Hiç kadın doğumcuya gitmiyoruz. Sanki hayat evlenmekle başlıyor.

Çok güzel bir konuya değindiniz. Kesinlikle gelinmeli, danışılmalı. Her şey normalleştirilmemeli.

Mesela kemik kütlesinden bahsettik ya. Kemik erimesinden korkarız dedik. Kemik erimesi aslında kemik kütlemizi biz 25-30 yaşına kadar oluşturuyoruz. Beslenmemiz, yaptığımız sporlarla bir kemik kütlemiz oluşuyor. 25-30 yaşına kadar oluştu ya, 25-30 yaşında... Perimenopoz dönemine kadar o şekilde gidiyor. Bir daha kemik kütlesi oluşturmuyoruz. Perimenopozda hormonal eksiklikler ve dengesizlikler nedeniyle en hızlı kemik erimesi perimenopozda oluyor.

İnişe geçiyoruz, bakın, perimenopozda. Sonra menopozda iyice inişe geçiyoruz.

İşte o yüzden aslında yatırımımızı biz 25-30 yaşına kadar yapmamız gerekiyor.

Allah aşkına, bu çok önemli bir dipnot.

Nasıl söyleyeyim? Kadın doğumcu hekiminiz kimse, kadın doğum hekiminiz kimse... Jinekoloji demeyeyim de anlamayanlar olur diye bu kadar açık, net anlatmaya çalışıyorum. Çünkü Türkiye'nin her yerinden izleniyoruz hocam. Sorular arka arkaya geliyor ama şunu söylemeye çalışıyor: Diyor ki regl olduysan al kızını, getir doktora teslim et. Korkma. Doktorunla konuşmaya korkma. Yani bunu söylemeye çalışıyoruz aslında alt metin olarak.

İzninizle okumaya devam ediyorum. Pınar Hanım yazmış yine. 42 yaşında. İzmir'den iyi yayınlar. Annem erken yaşta menopoza girdi. Benim de erken menopoza girme ihtimalim yüksek galiba. Doğru mudur hocam?

Şimdi şöyle bir şey, çok güzel bir konu bu da. Erken menopoza girdiyse ailelerinde, özellikle birinci derece akrabalarda, kadınlarda varsa siz de risk altındasınız. Bu yüzden bir check-up'a girmek lazım. Adet düzeni takip edilmeli.

Bir de burada en önemli konu... Şimdi 42 yaşındaydı, değil mi?

42 yaşında.

Şimdi 42 yaş değil de 40 yaş öncesinden daha çok çekiniyoruz. Örneğin annesi 38 yaşında menopoza girdi bir kadın ve kızı da kaç yaşında şu anda? Mesela 25 yaşında. "Annem 38 yaşında menopoza girdi." diyor.

Burada şuna dikkat etmemiz gerekiyor. O kadın 30 yaşında da menopoza girebilir ve çocuk sahibi olamayabilir menopoza girdikten sonra. Bu yüzden biz bunlara erken yumurtalık yetmezliği tanısı da koyabiliriz. Yumurta dondurma seçeneği sunuyoruz. Erkenden diyorum ki yumurtalarını dondurayım, koyayım kenara. Sen menopoza girersen eğer...

Evet, değiştiriyor çünkü pat diye menopoza girip üzülerek gelmesin. Çünkü o zaman zaten menopozda hormon tedavisi yapacağım o kadına. Biraz önce konuştuk.

Yani eğer bir kontrendikasyon...

Hocam bir şey söyleyeyim mi? Sizin gibi her kadın doğum doktoru da bu kadar şefkatli değil. Gerçekten burada şefkat dediğimiz şey çok kıymetli. Zaten korkuyoruz biz her şeyden. Her şeyden endişeleniyoruz. Ne olduğunu bilmiyoruz, anlayamıyoruz. O koltuk korkutuyor. Dolayısıyla da sevgi ve şefkat çok kıymetli. Doktoruna güvendiğin anda aslında her şey daha kolaylaşıyor. "Dur bakalım." demenizde bile başka bir şeyler keşfedilebiliyor ve dediğiniz gibi çok büyük bir yanlıştan ve ilerideki sıkıntıdan da korumuş oluyorsunuz onları.

Benim 18 yaşında erken yumurtalık yetmezliği, yani halk arasında erken menopoz olarak bilinen hastalarım var. Örneğin şöyle iki hastam var. Anneleri bana geliyor ve sohbet arasında onları tedavi ederken kızları danışıyorlar. Adet düzensizlikleri var. Bir tanesi yurt dışında okuyor mesela. Dedim hormonlarını yaptırıp bir bana atsın. Bir bakıyorum AMH'ı çok düşük. Bana gelsin hemen diyorum, panik yaptırmadan. Sonra geliyor bana. Yumurtalıklarını bir sayıyorum, yumurtalık içerisindeki yumurtaları sayıyorum. Çok az. Bakın, erken yumurtalık yetmezliğine doğru gidiyor.

İşte burada tatlı tatlı konuşarak, çünkü bunların psikolojisini de bozmamak gerekiyor. Korkmamak lazım yani. Bizim sizden korkmamamız lazım. Gel bakalım, ne diyecek, bir dinlemek lazım.

Şimdi tabii bunlara da devam edeyim.

Ay çok zor hocam ya. Bazı sorular var ama onları da burada çok dillendiremiyorum şimdi. Ben de eski devir insanıyım. Ne yapayım? Her şeyi de söyleyemiyorum.

Zayıflama ilaçları menopozda etkili oluyor mu hocam?

Gündemimizin konusu değil mi? Zayıflama ilaçları giderek artıyor. Yapılan çalışmalar da giderek artıyor. Kongrede çok tartıştık bu konuyu bu arada.

Şimdi şöyle, GLP-1 ilaçları, GLP-1 agonistleri deriz biz bunlara. Bu ilaçlar normalde obezite tedavisi için, metabolik hastalıkları engellemek için aslında gerçekten çok etkili bir ilaç grubu ve ben de seviyorum. Ama menopozu tedavi eder mi? Hayır. Menopozu tedavi etsin diye bu iğneleri önermiyoruz biz.

Biz niye öneriyoruz bunu? Kadın geldi menopoza girmiş ama kilosu var. Kilo ne yapar? Kilo tip 2 diyabete, şeker hastalığına sebebiyet verir. Kardiyovasküler hastalıklar, kalp hastalığı olur ve emboli atabilir. Bunları engellemek için zaten bir endikasyonu varsa kullansın istiyorum ben de.

Ancak biz şimdi hormon tedavileriyle etkileşimi var mı diye aslında çok konuştuk kongrede. Çalışmalar giderek artıyor ama randomize kontrollü, iyi yapılmış kaliteli çalışma olmadığı için şunu diyemiyorum: Menopoz hormon tedavisinin etkisini artırır, iğne verirsek diyemiyorum. Böyle bir şey yok. O yüzden bir soru işareti.

Ama kadının iyilik hâlini artırdığı için öneriyorum. Sadece benim hormon tedavimde şöyle bir soru işaretim olabiliyor. Şimdi midede mide boşalmasını engelliyor ya bu ilaçlar. Kadın zayıflasın, mide boşalmasını engelliyor. Ağızdan hormon ilacı verdiğimizde emilim azalabiliyor. O yüzden GLP-1 agonistleri, iğne kullanan kadınları daha yakın takip edip rahim içi dokusuna bakıyorum. O kadar. Yani takip sürecini mi değiştiriyorum, yoksa öneriyorum?

Şimdi evlenmemiş genç kızlarımızın muayenesini merak ediyor insanlar. Diyorlar ki acaba yanlış mı olur doktora götürmek? Aslında farklı bir açıdan olduğunu söyleseniz hocam.

Evet. Lütfen annelere de babalara da sesleneyim. Bir de çekinerek getiriyorlar. Kadın doğum muayenesine gittim demeye çekiniyorlar. Böyle bir durum yok. 12 yaşından itibaren kesinlikle, hatta daha erken bile gelmesi gerekiyor. Çekinmeyin. Biz muayenelerimizi karından yapıyoruz. Konuşuyoruz. Karından yapıyoruz, konuşuyoruz ve bazı tetkikler istiyoruz.

Örneğin adet düzensizliği var. 15 yaşında bir kızımız geldi. Diyelim ki PCOS hastalığı var. Bunu yönetebiliriz. Tedavi olması gerekiyor bu kızımızın. O yüzden kesinlikle çekinilmesi lazım. Korkmayın.

Karnından diyor bak. Karnından yapılıyor diyor. Yani tabii ki bilinmeyince insanın aklına neler geliyor. Bir de biz gelenek göreneklerimizde belli öğrendiğimiz şeyler var ya hocam, hâlâ oradayız. Bakın ben hâlâ bazı soruları soramıyorum size. Hâlbuki ne tuhaf. Tüm modernlik, her şey dediğiniz gibi dijital ortamda, her şey ortada ama yine de bazı şeylerin bir desturu olmalı diye düşünüyorum. Ailelerin de bu yüzden böyle endişeleri olabilir.

Şimdi ben kamerayı size bırakmak istiyorum. Hanımlara söyleyeceğiniz mesaj, uyarı yani. Çünkü ben sizi burada 5 saat tutmam lazım hocam. Ben ne yapayım? Bu sorularla başa çıkamıyorum. Siz bir genel yorumlarınızı yapın.

Tamam. Genel yorum. Bir de konudan önce bir konudan bahsetmek istiyorum. Şimdi menopozda hormon tedavilerini biz kimlere öneriyoruz?

Fırsat penceresi dediğimiz bir dönem var. Yani kadınların 60 yaşından önce, 60 yaşından küçük olması gerekiyor veya menopoza girdi, yani son adetini gördü. Bundan sonraki 10 yıl içerisinde eğer biz tedavi başlarsak onlara maksimum faydamız oluyor. Risk ve zarar dengesini, yarar ve zarar dengesini tarttığımızda hep olumlu yönde gidiyoruz bu yaş grubunda.

Bu yüzden bu yaş grubuna sistemik tedavileri, yani aldığımız, kana geçen ya da ağızdan aldığımız hormon tedavilerini uygun hasta grubunda kuvvetle öneriyoruz. Doktor önerirse.

Bunun dışında bir grup var. Bunu özellikle buradan da herkese duyurmak istiyorum. Sistemik tedavileri bunun dışında veremesek de vajinal tedavilerimiz var. Östrojen tedavileri. Vajinal kuruluk çekiyorsa bir kadın, 80 yaşında bile olsa, vajinal kuruluk çekiyorsa, sık sık idrar yolu enfeksiyonu, idrar kaçırma, bunlar çok önemli. İlişki sırasında canı yanıyorsa, cinsel isteksizlik varsa bunların tedavisi mümkün. 70 yaşında bile, cinsellikten bahsetmeyeyim, idrar yolu enfeksiyonlarını önlüyor. Vajinal östrojen şeklinde kadınlarımız kullanabilir. Doktor kontrolünde bunun yaş sınırı yok.

Bu yüzden bu şikâyetler varsa lütfen doktorunuza başvurun. Kuvvetle öneririm.

Ay vallahi ağzınıza sağlık. Doyamıyordum.

Yeniden buluşmak üzere. Sevgili hanımlar, çok teşekkür ediyorum. Bir kere bu kadar ilginiz beni çok mutlu etti. Demek ki çok doğru bir hocayla doğru bir konuya değinmişiz.

Evet, menopoz belli bir yaştan sonra özellikle genel bir sorun. Bunu biliyoruz. Yine konuşuruz. Merak etmeyin. Şu anda sorularınızın tamamına cevap veremedik. Özür dileriz ama ilk fırsatta yeniden hocamla sizi buluşturmayı istiyorum.

Hocam, ayaklarınıza sağlık. Teşekkür ediyorum. İyi ki geldiniz. Allah başarınızı daim etsin. Sizi böyle Brezilyalara, bilmem neler oralara gidip öğrenin, öğrenin, o bilgileri bizimle paylaşın.

Canım hocam, tekrar teşekkür ediyorum benimle olduğunuz için.

← Galeriye dön