Tüp Bebek Tedavisi ve Yumurta Dondurma

Süre: 22:14

Yumurta kalitesi neden düşer? Tüp bebek tedavisi kimlere önerilir? Yumurta dondurma işlemi nasıl yapılır ve hangi yaşta tercih edilmelidir?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Çiğdem Yayla Abide, bu yayında doğurganlık, yumurtalık rezervi, tüp bebek tedavisi ve yumurta dondurma hakkında merak edilen soruları yanıtlıyor.
Efendim, gün ortasından herkese merhaba. Çok değerli bir konuğumuz var. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Doç. Dr. Çiğdem Yayla Abide. Hoş geldiniz hocam yayınımıza. Şimdi konu gerçekten aslında kadınlar için çok önemli bir konu. Yumurtalık konusu, doğurganlık, tüp bebek tedavisi ve yumurta dondurma. Şimdi ben şunu sorarak başlamak istiyorum. Özellikle, kendi çevremden gözlemim olarak size aktaracağım. Yani siz doğru ya da yanlış tespiti yaparsınız. Son dönemlerde herhalde bu yeme içme alışkanlıkları, çevre kirliliği vesaire bu yumurtalık kalitesinde eskiye göre bir sıkıntı var diye gözlemliyorum ben. Ve genelde tüp bebek tedavisine başlayan arkadaşlarda da yaşta tabii gecikince birazcık bu sıkıntılar daha fazla artar hale geldi. Şimdi sizin gözleminiz nedir? Yani geçmiş yıllara göre kıyasladığınızda şu anda genel olarak toplumdaki bu yumurta kalitesindeki durum nedir? Yumurtalıkları kaliteli tutmak için de ne yapmak lazım? Ne yemek, ne içmek gerekiyor?

Şimdi öncelikle evet, tabii ki sosyal medyanın da etkisi var. Yumurta dondurmaya talep oldukça artmakta günümüzde. 2010 yılında aslında Sağlık Bakanlığımızın yönetmeliği gereğince sadece kemoterapi ve radyoterapi alacak kanser hastalarında yumurta dondurma seçeneğini sunup bunu gerçekleştirebilirken, 2014 yılında çıkan yeni yönetmelik gereği artık düşük yumurtalık rezervi olan kadınlarda ya da ailesinde erken menopoz varsa bu da çok önemli bir konu. Çünkü bazen kadınlar bunu düşünemeyebilir. Annesinde, teyzesinde, kız kardeşinde 40 yaşından önce menopoza girme, yani adetten kesilme olması durumunda aslında o kadın risk altında oluyor. Kendisi de erken menopoza girebilir. 2014 yılında yayınlanan yeni yönetmelikte bu hakkı aslında kadınlara sunuyor. Bu kadınlar da yumurta dondurabilir. Hem aslında en fazla merak edilen konulardan biri de kadın eğer evliyse yumurtasını mı dondursun? Örneğin kansere yakalandı, evli ya da ailesinde erken menopoz var, evli ve çocuk istemiyor. Yıllar sonra isteyecek, yine eşinden çocuk belki. Şimdi yumurtasını mı dondursun, embriyosunu mu dondursun? Tüp bebek yöntemiyle yapılıp burada da aslında yönetmelik gereği doğurmamış kadınlar yumurta dondurma hakkına da sahipler.

Şimdi sorunuza gelecek olursak, düşük yumurtalık rezervi. Evet, gerçekten günümüzde düşük yumurtalık rezervi oldukça sıklaştı. Bu yenilen, içilen olabilir. Her yediğimiz sağlıklı değil tabii ki. Egzoz dumanından tutun, yaptığımız meslekten tutun, kimyasal maddeler, stres, sigara, alkol, tabii ki uyuşturucu maddeler. Bunların kullanımları. Bir de en önemli faktör aslında kadınlar artık kariyerlerine odaklanıyor ve kariyer nedeniyle, eğitim durumları nedeniyle çocuk olayını da erteliyorlar. Bu sebeplerin hepsi tüp bebek tedavisine yönlendiriyor kadınları. Bu yüzden günümüzde bu tedaviler ve aynı zamanda yumurta dondurma arttı.

Tabii yumurta dondurma. Evet. Şimdi isterseniz tüp bebekle başlayalım. Şimdi tüp bebek tedavisini kime önerirsiniz mesela?

Tüp bebek tedavisinde öncelikle çiftler geldiğinde bazen şöyle başvurular oluyor: "6 aydır biz deniyoruz ancak olmuyor." 6 ay denemek bunun için yetmez. Öncelikle infertilite tanısını, yani kısırlık tanısını koymamız lazım çifti incelemek için. 35 yaşından küçükse kadın, bir sene korunmasız ilişkiye rağmen çocuğu olmuyorsa o zaman biz bu çifte infertil diyoruz. Eğer kadın 35 yaşından sonraysa bu süreyi kısaltıyoruz ve 6 ay diyoruz. Sonra araştırma yapıyoruz biz kadınlara ve eşlerine. Bu araştırmalar içerisinde neler var? Öncelikle kan tetkikleri yapıyoruz. Yumurtalık rezervine bakıyoruz. İlaçlı rahim filmi gibi tetkikler yaparak rahimin durumunu, tüplerin durumunu, tüplerde şişkinlik var mı, tüplerde tıkanıklık var mı, bunları inceliyoruz. Onun dışında ultrasonumuzu yapıyoruz, muayenemizi ya da endokrin bir problem var mı, bunlara bakıyoruz. Sonra eşe bakıyoruz. Eşte sperm testi yapıyoruz. Sperm testiyle spermlerde problem var mı, buna bakmamız gerekiyor. Çünkü bazen hiç sperm olmayabiliyor ve çocuk olmuyor sonuçta. Bunları araştırdıktan sonra diyelim ki hiçbir sebep bulamadık. Açıklanamayan kısırlık tanımız var. Hemen tüp bebek yapıyor muyuz? Hayır. Biraz bekliyoruz. Bu süreyi 2 seneye çıkarabiliriz. 2 sene çiftler dener ve çocuk olmuyorsa tüp bebek yapma haklarına sahip. Ya da bu süreç içerisinde aşılama gibi tedaviler deneyebilirler. İki kez aşılama denedi, açıklanamayan kısırlık var ve çocuk olmuyor. Yine tüp bebek seçeneği sunuyoruz. Tüpler tıkalıysa, tüpler tıkalı olursa çocuğu olmayacağı için bu yüzden yine tüp bebek seçeneğini sunuyoruz. Veya eşte hiç sperm yok ya da oligospermi dediğimiz sperm sayısı az, hareketleri az. Bu durumda da yine tüp bebek seçeneğini sunmaktayız.

Evet hocam. Peki şimdi orada yaş var mı? Yani daha çok bu yaştakiler genellikle tüp bebeğe yöneliyor. Bir de şunu merak ediyorum. Hangi yaşa kadar tüp bebek tedavisi? Örneği gördüğünüz, şu yaşta bile tüp bebek tedavisiyle hamile kalındı dediğiniz durumlar var mı?

Aslında 47 yaşta bile tüp bebek tedavisiyle gebe kalan hastalarımız var.

Hamile kalan. Evet. Benim de bir arkadaşımın ikizi oldu değil mi? Evet, aynen.

Ancak tabii ki belirli bir yaş sınırlaması yok. Ancak tüp bebek başarısını asıl gösteren, en başarılı olduğumuz grup genç hasta yaşı ve çok fazla sayıda yumurta toplayabiliyorsak aslında tüp bebek başarısını gösteren bu. O yüzden ne kadar erken o kadar iyi. Yani bizim tercihimiz tabii ki 40 yaş altıdır ama 45 yaşına da yapıyor muyuz? Evet, yapıyoruz.

Evet. Peki hocam şimdi burada başarı oranından da bahsedelim. Yani baktığımız zaman genelde Türkiye ortalaması diyelim artık ya da sizin gözleminiz, kendi bölgenizde, İstanbul'daki kliniğinizde ne kadar genellikle başarılı oluyor tüp bebek tedavisi?

Şimdi tüp bebek tedavisinin başarısından bahsetmek için iki konuya değinmek istiyorum. Aslında asıl başarı canlı doğum oranıdır. Yani biz şöyle haber veriyoruz tabii ki: "Tüp bebek yaptık, baktık, kan testiniz pozitif, gebesiniz." Bu haberi vermek çok güzel bir şey gerçekten. Ama devam edecek mi bu gebelik? O yüzden bir klinik gebelik başarısı var, bir de canlı doğum başarısı var. Bir tüp bebek merkezine başarılı demek için canlı doğum oranının minimum %40'larda olması gerekiyor. Ortalama istediğimiz %60'tır.

Evet. Peki hocam şunu da anlatalım. Düşük yumurtalık rezervi tam olarak ne demek ve bunu hangi testlerle anlıyorsunuz?

Şimdi düşük yumurtalık rezervi... Biz aslında kadınlarda menstrüel siklus deriz. Adet döngümüz vardır bildiğimiz gibi. Bu adet döngüsünde adetin 2. ya da 3. günü bazı hormonlara bakarız. Kanda FSH ile östrojen dediğimiz hormonlar vardır. Östradiol ya da herkesin aslında çoğu kişinin bildiği anti-Müllerian hormon dediğimiz bir hormon var. AMH hormonu. Bu hormonlar bize yol gösterebilir ve düşük yumurtalık rezervini tespit edebiliriz. Bunun dışında yine adetin ikinci günü baktığımız ultrasonda foliküllere bakıyoruz. Yani folikül nedir? İçinde yumurta gelişecek keseciklerdir. Bunların sayısı çok önemlidir. İki yumurtalıkta belirli sayının altındaysa biz bu kadına düşük yumurtalık rezervi var diyebiliyoruz.

Hı hı. Peki aşamalardan da bahsedelim. Yani tüp bebek tedavisi ve normalde sizin dediğiniz gibi canlı doğum süreci ne kadar sürüyor genelde?

Şimdi tüp bebek tedavisine diyelim ki bugün adet olduk ve tedaviye başlıyoruz. İkinci günümüzden itibaren ortalama 10-12 gün boyunca öncelikle yumurtaları büyütüyoruz. Belirli ilaçlar veriyoruz hastalarımıza ve kişisel tedavi yapıyoruz. Çünkü her hastanın dozu farklıdır. Vereceğimiz ilaçlar farklıdır. Yani sabit bir ilaç ve doz yoktur. Öncelikle 10-12 gün bunları büyütüyoruz. Büyüttükten sonra son iğneyi yapıyoruz, çatlatma iğnesini. Bu çatlatma iğnesinden sonra yaklaşık olarak 34-36 saat sonra yumurta toplama işlemi yapıyoruz. Bu işlemi anestezi altında yapıyoruz ve hastamız kesinlikle ağrı hissetmiyor. Yumurta toplama işleminden sonra da topladığımız yumurtaları embriyo oluşturmak üzere laboratuvarda embriyoloji doktorumuza veriyoruz. Aynı anda tabii ki eş de sperm veriyor ve embriyoloji doktorumuz... Bu yüzden laboratuvarın kalitesi çok önemli. Çünkü süreci tabii ki etkiler.

Çok önemli. Çünkü biz veriyoruz. Geri kalan iş artık embriyoloji doktorunda. Oradaki teknoloji çok önemli. Çünkü embriyoloji doktoru, mikroenjeksiyon dediğimiz yöntemle aslında tüp bebek, IVF yöntemi diye bahsedilir. Bizimkisi mikroenjeksiyon. Yani spermi alıyoruz. En kalitelisini, yumurtayı alıyoruz. İçine direkt enjekte ediyoruz spermi ve sonra döllenmeyi bekliyoruz. Sonra ertesi gün embriyoloji doktorumuz döllenmeyi takip ediyor. Ertesi gün kaç tane yumurtamız döllenmiş ona bakıyoruz. Sonra 3. gün bakıyoruz, 5. gün bakıyoruz. 5. günden sonra da diyoruz ki tamam, şu kadar embriyomuz oluştu. Sağlıklı, güzel embriyolarımız ve biz bunları transfer edelim diyoruz.

Hı hı. Peki şimdi başarıyı artırmak için ne yapmak gerekiyor hocam?

Şimdi başarıyı artırmak için öncelikle başarıyı artıran ana faktör kadının yaşı. Kadın gençse ve çok fazla sayıda yumurta topluyorsak işte burada ne kadar fazla yumurta, o kadar başarı fazladır. Bunu artırmak gerekiyor. Bunun dışında tabii ki sağlıklı beslenme, sağlıklı diyet, egzersiz, stresten uzak durma. Aslında bu tüp bebek tedavileri sürecinde en önemli konu aslında stres. Stresten uzak durmak lazım. Ama bunu demek aslında çok kolay gibi oluyor yaşantımızda ama bu çok önemli.

Meditasyon verin hocam. Ekstra değil mi? Aynen öyle. Ekstra meditasyonlar, teknoloji... Teknoloji derken laboratuvarın teknolojisi. Örneğin önceden biz sadece yumurtaları değil embriyoları da dondurabiliyoruz. Bunu dondururken bir yavaş dondurma sistemi var. Bizim eskiden kullandığımız bir yöntem. Şimdi artık vitrifikasyon dediğimiz hızlı dondurma yöntemleri var. Önceden sadece IVF yapardık mesela. Şimdi mikroenjeksiyon yapıyoruz. Spermi alıyoruz, direkt yumurtanın içerisine koyuyoruz.

Hocam biz bu konuda ne aşamadayız? Yani biz teknoloji geliştirebilir noktada mıyız Türkiye olarak? Yoksa genelde teknolojiler hep ithal mi bizde?

Yok hayır, gerçekten teknolojide çok iyiyiz. Çünkü şöyle, dünyada en çok tüp bebek yapan ülkeler arasında Türkiye var aslında.

Allah Allah. Neden sizce?

Çünkü Türkiye'de... Nedenini tam olarak biliyorum ama şöyle, düşük yumurtalık özel bir sıkıntısı mı var hocam? Yani tabii onu bilemiyorum ama şöyle, bence şu sebepten: Bizim sağlık sistemimiz gerçekten iyi. Yani dışarıya baktığımızda çok iyi. Birçok önceden belki Türk filmlerinde falan da izleriz. Kadın hasta olur ve yurt dışında tedavi olması gerekir. Oraya gider. Ama artık en iyi doktorlarımız gerçekten hiç yurt dışına gitmeye gerek yok. Her şey ülkemizde var. Yani o yüzden bence sistem oldukça ileri. Her şeyi Türkiye'de, ülkemizde yapabiliyoruz. O yüzden de oran artmış olabilir tabii ki. Sosyal medya bunun artış sebeplerinden biri.

Peki hocam, son dönemde artış var dediniz. Hani ilk aşamada başarısız olundu diyelim. Bundan sonraki süreçte mesela ne kadar bir aralık vermek gerekir ikinci sürece başlamak için ve ikincideki başarıyı artırmak için siz ne öneriyorsunuz?

Şimdi öncelikle hemen üst üste yapmayı tercih etmiyoruz. Tabii ki bu tedavileri yaptığımız hastalarımız da var. Yumurta havuzu oluşturuyoruz ya da embriyo havuzu oluşturmak adına üst üste tedaviler yapabiliyoruz. Ama bizim öncelikle tercih ettiğimiz bir iki ay ara vermek.

Bir ay? Evet. Bir iki ay bir şey değilmiş. Üst üste deyince ben hani zannettim bir 6 ay falan. Hayır, bir iki adet döngüsünün geçmesini istiyoruz. O geçtikten sonra sağlığı tabii ki el veriyorsa tekrar değerlendiriyoruz çiftimizi, hemen başlayabiliyoruz. Tabii başarıyı etkileyen nedir? Bazen ilk tedaviyi yaptığımızda hastanın vücudunun da tepkisini görebiliyoruz ve ikinci tedavide ilaç dozlarını ayarlamak, değiştirmek imkânımız olabiliyor. Bir de şöyle düşünelim. Bir çiftin ilk ay denemede, mesela bir çift geldi size, ilk ay deniyor çocuk yapmayı ve bir ay sonra gebe kalamadı. Hemen başvurmaz bize. İkinciyi dener. Tüp bebek tedavileri de böyledir. İlkini yaptık. Evet, başarılı olamayabiliriz ama ikinciyi de denememiz gerekir. Böyle düşünelim bence.

Evet hocam. Peki son dönemde artış var dediniz. Tüp bebek tedavilerinde biraz bahsedin. Kariyer bunun bir sebebi ama başka neler söyleyebiliriz sebep olarak?

Şimdi öncelikle dediğim gibi sosyal medya. Eskiden tüp bebek denildiği zaman tüple ilgisi var mı diye soran bile olabiliyordu. Çünkü hiç kimse bilmiyordu. Tüp bebek nedir, nasıl yapılıyor acaba, çocuğum canlı doğar mı, anomalili doğar mı, çocuğum büyürken bir sıkıntı olur mu? Bu yüzden tüp bebek ihtiyacı olan çiftler bile tüp bebeğe yanaşmıyorlardı. Şimdi tabii sosyal medya var. İnsanlar bilinçlendi, eğitim arttı. Böyle olunca insanlar, çocuğu olmayan çiftler bile direkt tüp bebek yöntemine başvurabiliyorlar. Bunun etkisi artışta çok büyük. İkincisi, biraz önce bahsettiğim gibi kadınların kariyer planları. Kadınlar kariyerlerine odaklandıkları için ileri yaşta gebelik istiyorlar, gebe kalmak istiyorlar. Bu yüzden de ileri yaşta gebelik için başvurunca tabii ki yumurtalık rezervi düşüyor, kalite azalıyor. Böyle olunca da kendiliğinden gebe kalma ihtimali düşüyor kadınlarımızın. O zaman tüp bebeğe başvuruyorlar. Asıl bu iki sebep çok önemli.

Şimdi hocam tüp bebekten geçiyorum yumurta dondurmaya. Bu da son dönemde çok gündemde olan bir konu. Çok merak ediliyor. Nasıl yapılır, ne yapmalıyım, yapmalı mıyım? Şimdi birincisi şu: Kimler yumurta dondurabiliyor?

Şimdi 2014'te çıkan Sağlık Bakanlığı'nın yönetmeliğine göre, biraz önce de kısaca bahsettiğim gibi öncelikle düşük yumurtalık rezervi olanlar. Bahsetmiştim düşük yumurtalık rezervini, yani yumurta sayısı ve kalitesi az olanlar. Özellikle sayı. Bunlara direkt yumurta dondurma seçeneği sunabiliyoruz, yaştan bağımsız olarak. Çünkü bazen şöyle hastalar gelebiliyor: Kadının 22 yaşında ve yumurtalık rezervi çok tükenmiş. Bunu da tabii ki genetik faktörlerden tutun birçok faktör etkileyebiliyor. O yüzden düşük yumurtalık rezervi varsa direkt yumurtalarını dondurma hakkı var.

İkincisi, ailede erken menopoz hikâyesi varsa kendisi de risk altında olduğu için bu kadınlar da yumurtalarını dondurabilirler. Üçüncüsü, aslında günümüzde birçoğumuz duymuş olabiliriz. Endometriozis denen, çikolata kistleriyle giden bir hastalık var. Mesela bu hastalık durumunda da yumurtalık rezervi azalacağı için bunda da hak tanınıyor. Dördüncü olarak da diyelim ki yumurtalık cerrahisi geçireceğiz ya da başka bir cerrahi geçireceğiz karından, batın bölgesinden ama yumurtalıklarımız etkilenecek ve yumurtalık rezervimiz azalacak. O zaman da öncesinde, cerrahi öncesinde yumurtalıkları dondurma hakkımız var. Bu durumlarda bir de tabii ki biraz önce yine bahsettim, kemoterapi ve radyoterapi alacaksak... Çünkü bu tedavilerde yumurtalık rezervi zarar görebiliyor ve rezerv zarar görmeden önce yumurtaları alıp donduruyoruz. Sonra kemoterapi, radyoterapi yapıyoruz. Sonradan isterse yıllar sonra bu yumurtaları çözdürüp yine tüp bebek yöntemiyle annenin rahim içerisine transfer edebiliyoruz.

Peki hocam şimdi burada şunu merak ediyorum. Bu işlem birincisi ne kadar sürüyor? Yani yumurta dondurmaya niyetlenen birine ne kadarlık bir zaman lazım?

10-14 gün arası diyebiliriz. Maksimum iki hafta.

Evet. Peki hocam nasıl yapılıyor? Hani bilmeyenler için de anlatalım.

Aynen tüp bebek yöntemi gibi yapıyoruz. Yine adetin ikinci ya da üçüncü günü kadının siklusunda, tüp bebek tedavisi yapar gibi... Çünkü yumurta toplama işlemine kadar aynı işlem. İlaçlarımızı veriyoruz. Hormon tedavileri oluyor bunlar. Bu ilaçlar iğne veya hap şeklinde olabilir. Adetin ikinci günü başladık. Yaklaşık 10-12 gün sonra son iğneyi veriyoruz. Bundan iki gün sonra da toplama işlemini yapıyoruz. Anestezi altında. Bu süre ortalama olarak 10 günle maksimum 14 gün arası sürüyor.

Hı hı. Sonradan da yumurtaları toplayıp embriyoloğumuza teslim ediyoruz. O da hızlı dondurma yöntemiyle yumurtaları donduruyor ve yıllarca saklıyor.

Hocam talebi nasıl görüyorsunuz? Yani yıllar içerisinde arttı mı, düşüyor mu, nedir?

Oldukça artıyor. Gerçekten bu son dönemde özellikle kadınlarımız bilinçlendiği için, istedikleri için bu talep artıyor. Bir de şu konuya değinmek istiyorum. Özellikle bana en çok gelen sorulardan biri: Ne kadar süre dondurabiliriz? Yani 5 yıl mı, 10 yıl mı, 15 yıl mı? Sağlık Bakanlığı 5 yıl bunları dondurmamıza müsaade ediyor. 5 yıl sonrasında da dilekçe vererek bunu uzatabiliyoruz. 10 yıla ya da Sağlık Bakanlığı'nın müsaade ettiği ölçüde uzatabiliyoruz. Literatüre baktığımızda da hatta 15-30 yıl sonra çözülen embriyolarda bile başarı şansı elde edilmiş. Yani bu açıdan da artık gördükçe kadınlar, çiftler ne kadar canlı doğum elde ediliyor, bakın işte yumurtaları dondurulmuş ve kaç kişide canlı doğum elde edilmiş. O zaman daha cesaretleniyorlar ve yumurtalarını dondurmak istiyorlar.

Evet hocam. Peki buradaki sizce yaş sınırı ne? Sınır demeyelim de öneriniz nedir hocam? Yumurta dondurmada kaç yaşındayken önerirsiniz?

Şimdi yumurta dondurmada başarı oranı 35 yaşın altında tabii ki daha yüksektir.

35 daha yüksek. Yok hayır, kesinlikle daha yüksek tabii ki. Şimdi tercihimiz bizim her zaman 35 yaş, 36 ya da 40 yaş. Şimdi şöyledir: Canlı doğuma baktığımızda tüp bebek yöntemi, taze yumurta toplayalım veya dondurulmuş yumurta olsun, aslında başarı şansımız aynıdır. Değişmez. O yüzden 35 yaşındaki kadının, yani 35 yaş ve öncesi yumurtalarını çözdürüp tüp bebek yaptığımızda başarı oranı %40'lardayken, canlı doğum 40 yaşına geldiğinde bu oran %25'lere düşer. 44 yaşından sonra da %10'un altına düşer. O yüzden aslında yaştır bunu bekleyen. Bir de bunun kalitesi var tabii ki.

Evet, kalitesi. Sadece sayı değil.

Şimdi burada kalite belirliyor canlı doğumu. Normal gebeliklerde de öyledir. 40 yaşından sonra oluşan gebeliklerde anomali dediğimiz, belki duymuşsunuzdur, bebekte günümüzde çok var, kromozom konusu çok revaçta. Kromozom sorunları çıkıyor ileri yaştaki annelerde. Bu yüzden biz gebelerimize genetik testler yapıyoruz. Anne kanı alınıp baktığımız, bebekte kromozom... Aslında oradaki kaliteyi alıp seçiyorsunuz değil mi? Burada işte genetik inceleme çok önemli. Tüp bebekte de öyle aslında.

Aynen. Yumurta dondurma, tüp bebek aynı aslında. Tüp bebekte taze yumurtaları kullanıyoruz ve embriyoyu dondurabiliyoruz. Yumurta dondurmada yumurtaları donduruyoruz. Onları çözüyoruz. Çözdükten sonra yine tüp bebek işlemi, sperma alıyoruz. Yine mikroenjeksiyonla bir embriyo oluşturuyoruz. Bu önemli olan şu: Embriyodaki genetik inceleme. Mesela 40 yaşından büyük kadınlarda aslında biz genetik inceleme öneriyoruz. Bu açıdan hangi embriyolarımız sağlıklı? Evet, hangi embriyolarımız sağlıklı? Bunu tespit edip sağlıklı embriyoyu anneye transfer etmeyi tercih ediyoruz. Özellikle bunu da 35-37 yaşından sonraki kadınlarda tercih ediyoruz.

Evet hocam. Peki 5 yıldan fazla saklamak mümkün dediniz. Nerede saklanıyor bu yumurtalar?

Tankların içerisinde saklanıyor. Nitrojen tankları vardır embriyoloji laboratuvarının içerisinde. Bu vitrifikasyon yöntemiyle dondurduğumuz yumurtaları veya embriyoları bu tanklarda saklıyoruz yıllarca.

Korunmasını nasıl sağlıyoruz? Şunu merak ediyorum hocam: Bir yemeği buzluğa attığınızda onun kalitesi düşer ya zaman içinde. Şimdi 5 yıl diyorsunuz, üstüne bir de koyabiliriz diyorsunuz 5 yıl. Bu düşmüyor mu hiç hocam yumurtanın kalitesi?

Şimdi düşmemesi için... Doğru söylüyorsunuz. Düşmemesi için normalde kriyoprotektan dediğimiz maddeler kullanılıyor. Şimdi biz en çok neden korkarız? Buzlanmadan korkarız. Dediğiniz gibi buzlanır yumurtalarımız, embriyolarımız. "Eyvah, çözülünce bozuldu." Şimdi bu buzlanmayı önlemek için bazı maddeler kullanılıyor. Biz bunlara kriyoprotektan diyoruz. O yüzden bunların canlılığı korunuyor. %70-80'lerde, bazen %90'lara kadar çıkıyor yumurtaların, embriyoların canlılıkları korunabiliyor. O yüzden içiniz rahat olsun. Ama burada tabii ki önemli olan ne? Donduran laboratuvar.

Aynen öyle. Şimdi hocam şunu peki, biz yapabiliyor muyuz Türkiye olarak? Yine hani biz bu sistemi, laboratuvar vesaire, baştan aşağı Türk teknolojisiyle kurabilir durumda mıyız yoksa ithal mi ediliyor bazı şeyler?

Hayır, yani Türkiye'de her şey var. Bizim her sistemimiz, her şeyimiz var. Tabii ki bazı şeyleri ithal ediyor muyuz? Kullandığımız kateterlerden tutun birçok şey ithal olarak gelmekte.

Evet hocam. Peki günümüzde yaygınlaştı dediniz. 2010'dan beri kullanılıyor dediniz. Ben şunu da merak ettim. Yabancılar gelip burada dondurabiliyor mu?

Yabancılar dondurabiliyor. Evet. Ama tabii ki Sağlık Bakanlığı şartlarına tabi olarak, yani Sağlık Bakanlığı şartlarının geçerli olması gerekiyor. Yoksa şöyle, çok talep oluyor aslında. Şimdi biz sağlık turizmi de yapıyoruz. Ülkemiz de bu konuda çok ileride. Talep edip şöyle: "Ben kendim isteyerek sosyal dondurma diyoruz biz buna." Ülkemizde yasal olarak isteyerek, şöyle 30 yaşında kadın, 35 yaşında ama düşük yumurtalık rezervi yok. Rezervine bakıyorsunuz sağlıklı. Ailede erken menopoz hikâyesi yok. Ameliyat olmayacak, endometriozis hastalığı yok. Yani Sağlık Bakanlığı kriterine göre uymuyor. O zaman donduramıyor. Ama bu talep çok geliyor. Bizim Türk vatandaşlarımızdan da çok böyle talepler var. Ancak kriterler dâhilinde olmadığı için sosyal dondurma işlemi yapamıyoruz.

Sevgili hocamız, çok teşekkür ediyoruz. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Doç. Dr. Çiğdem Yayla Abide. Hocam size kolaylıklar diliyoruz. Önemli bir iş yapıyorsunuz. Burada efendim noktayı koyuyoruz. Bugün bizden bu kadar. Haftaya yeniden görüşmek üzere. Şimdilik hoşça kalın. Teşekkür ederim.

← Galeriye dön